കേരളത്തിന്റെ ഉത്സവഭൂമികളെ നടുക്കിയ വൻദുരന്തങ്ങളുടെ ഓർമ്മകളിലേക്ക് തൃശൂരിലെ പുതിയ വാർത്തകൾ വീണ്ടും കനലുകൾ കോരിയിടുകയാണ്. ഒരു ദശകം പിന്നിട്ടിട്ടും പുറ്റിങ്ങൽ ദുരന്തം ഏൽപ്പിച്ച ആഴത്തിലുള്ള മുറിവുകൾ ഉണങ്ങുന്നതിന് മുൻപേ സമാനമായ വാർത്തകൾ കേൾക്കേണ്ടി വരുന്നത് വിരോധാഭാസമാണ്. കൊല്ലം പരവൂർ പുറ്റിങ്ങൽ ദേവീ ക്ഷേത്രത്തിൽ 2016 ഏപ്രിൽ പത്തിന് നടന്ന ആ കറുത്ത ഞായറാഴ്ച കേരളം കണ്ട ഏറ്റവും വലിയ വെടിക്കെട്ട് ദുരന്തമായി ഇന്നും ചരിത്രത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. പുറ്റിങ്ങലിലെ നിലവിളികൾ നിലച്ചിട്ട് പത്ത് വർഷം തികയുമ്പോഴും, ആ ദുരന്തം ബാക്കിവെച്ച വേദനകൾക്കും നിയമപോരാട്ടങ്ങൾക്കും ഇന്നും അറുതിയായിട്ടില്ല എന്നതാണ് വാസ്തവം. ആഘോഷങ്ങളുടെ ഭാഗമായി ആകാശത്ത് വിരിയുന്ന വർണ്ണവിസ്മയങ്ങൾ എങ്ങനെയാണ് നിമിഷനേരം കൊണ്ട് മരണത്തിന്റെ കരിനിഴലായി മാറുന്നത് എന്നതിന്റെ ഭീകരമായ സാക്ഷ്യപത്രമായിരുന്നു പുറ്റിങ്ങൽ. ഒരു നാടിന്റെ സന്തോഷവും ആർപ്പുവിളികളും നിമിഷങ്ങൾക്കുള്ളിൽ നിലവിളികളായി മാറാൻ വേണ്ടിവന്നത് കണ്ണ് ചിമ്മുന്ന സമയം മാത്രമാണ്.

അധികൃതരുടെ വിലക്കുകളും സുരക്ഷാ നിർദ്ദേശങ്ങളും കാറ്റിൽ പറത്തി നടത്തിയ മത്സരവെടിക്കെട്ടാണ് നൂറിലധികം മനുഷ്യജീവനുകൾ കവർന്ന ദുരന്തത്തിന് വഴിവെച്ചത്. രണ്ട് വെടിക്കെട്ട് സംഘങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള വാശിയേറിയ മത്സരത്തിന്റെ ഫലമായി, കമ്പപ്പുരയ്ക്ക് തീപിടിച്ചതാണ് പൊട്ടിത്തെറിക്ക് കാരണമായത്. ആഘാതത്തിൽ കോൺക്രീറ്റ് കെട്ടിടങ്ങൾ പോലും തകർന്നു വീഴുകയും കിലോമീറ്ററുകളോളം ദൂരത്തിൽ പ്രകമ്പനം അനുഭവപ്പെടുകയും ചെയ്തു. 110 പേരുടെ ജീവൻ തൽക്ഷണം അപഹരിച്ച ആ സ്‌ഫോടനത്തിൽ 656 പേർക്കാണ് ഗുരുതരമായി പരിക്കേറ്റത്. അംഗഭംഗം വന്നവരും കേൾവിശക്തിയും കാഴ്ചശക്തിയും നഷ്ടപ്പെട്ടവരും ഇന്നും ആ ദുരന്തത്തിന്റെ ജീവിക്കുന്ന രക്തസാക്ഷികളായി നമുക്കിടയിലുണ്ട്. മനുഷ്യജീവനുകൾക്ക് പുറമെ മുന്നൂറിലധികം വീടുകൾ പൂർണ്ണമായോ ഭാഗികമായോ തകർന്നു. മൂന്ന് കോടിയിലധികം രൂപയുടെ നാശനഷ്ടങ്ങളാണ് ക്രൈം ബ്രാഞ്ച് കണക്കാക്കിയത്. എന്നാൽ ഈ ഭൗതികമായ നഷ്ടങ്ങൾക്കപ്പുറം, അനാഥരായ മക്കളും പ്രിയപ്പെട്ടവരെ നഷ്ടപ്പെട്ട കുടുംബങ്ങളും അനുഭവിക്കുന്ന മാനസികാഘാതം അളക്കാൻ കഴിയുന്നതിനും അപ്പുറമാണ്.

വർഷങ്ങൾക്കിപ്പുറം വിചാരണ നടപടികൾ പുരോഗമിക്കുമ്പോഴും നീതി വൈകുന്നതിലെ ആശങ്കയിലാണ് പുറ്റിങ്ങൽ നിവാസികൾ. ക്രൈം ബ്രാഞ്ച് സമർപ്പിച്ച കുറ്റപത്രത്തിൽ 59 പ്രതികളാണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്. ക്ഷേത്രം ഭാരവാഹികളും വെടിക്കെട്ട് കരാറുകാരും ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഈ പ്രതികളിൽ 15 പേർ വിചാരണ പൂർത്തിയാകുന്നതിന് മുൻപേ മരണപ്പെട്ടു എന്നത് കേസിന്റെ ഗതിയെ ബാധിക്കുന്നുണ്ട്. 44 പ്രതികൾക്കെതിരെ കൊലക്കുറ്റമാണ് ചുമത്തിയിരിക്കുന്നത്. 1417 സാക്ഷികളും ആയിരത്തിലധികം രേഖകളും കോടതിയുടെ മുന്നിലുണ്ട്. ഇത്രയും സങ്കീർണ്ണമായ ഒരു കേസിൽ വിധി വരാൻ വൈകുന്നത് ഇരകളുടെ കുടുംബങ്ങളിൽ വലിയ നിരാശയുണ്ടാക്കുന്നുണ്ട്. ഓരോ ഉത്സവക്കാലവും കടന്നുപോകുമ്പോൾ പഴയ ഓർമ്മകൾ അവരെ വേട്ടയാടുകയാണ്. തൃശൂരിൽ ഉണ്ടായ പുതിയ ദുരന്തവാർത്ത കേൾക്കുമ്പോൾ പുറ്റിങ്ങലിലെ ജനതയുടെ ഉള്ളിൽ ആ പഴയ തീ അണയാതെ പുകയുകയാണ്.

കേരളത്തിന്റെ വെടിക്കെട്ട് സംസ്കാരം പലപ്പോഴും സുരക്ഷാ മാനദണ്ഡങ്ങളെക്കാൾ ആവേശത്തിനാണ് മുൻഗണന നൽകുന്നത്. പുറ്റിങ്ങലിൽ കണ്ടതും അതുതന്നെയാണ്. ജില്ലാ ഭരണകൂടം വെടിക്കെട്ടിന് അനുമതി നിഷേധിച്ചിട്ടും അത് മറികടന്ന് മുന്നോട്ട് പോയതാണ് വൻ അപകടത്തിലേക്ക് നയിച്ചത്. വെടിക്കെട്ട് പുരകളുടെ നിർമ്മാണത്തിലും വെടിക്കോപ്പുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിലും ഉണ്ടായ ഗുരുതരമായ വീഴ്ചകൾ ഓരോ അന്വേഷണ റിപ്പോർട്ടുകളിലും ആവർത്തിക്കപ്പെടുന്നു. നിയമങ്ങൾ കർശനമാക്കുമ്പോഴും ആചാരങ്ങളുടെയും വിശ്വാസത്തിന്റെയും പേരിൽ നടത്തുന്ന അമിതാവേശം മനുഷ്യജീവനുകളെ പണയപ്പെടുത്തുന്നു. തൃശൂരിലെ പുതിയ അപകടം വിരൽ ചൂണ്ടുന്നത് നമ്മുടെ സംവിധാനങ്ങളുടെ പരാജയത്തിലേക്കാണ്. നിയമങ്ങളും നിയന്ത്രണങ്ങളും കടലാസിൽ ഒതുങ്ങുന്നതും ഗ്രൗണ്ടിൽ നടപ്പിലാകാത്തതും ഇത്തരം ദുരന്തങ്ങൾ ആവർത്തിക്കാൻ കാരണമാകുന്നു.

ഒരു വെടിക്കെട്ട് അപകടം നടക്കുമ്പോൾ മാത്രം സജീവമാകുന്ന ചർച്ചകൾ പിന്നീട് തണുത്തുപോകുന്നതാണ് പതിവ്. പുറ്റിങ്ങൽ ദുരന്തത്തിന് ശേഷം വെടിക്കെട്ട് നിയന്ത്രണങ്ങളെക്കുറിച്ച് വലിയ പ്രഖ്യാപനങ്ങൾ ഉണ്ടായെങ്കിലും അവയൊന്നും പൂർണ്ണമായി പ്രാവർത്തികമായിട്ടില്ലെന്ന് പുതിയ സംഭവങ്ങൾ തെളിയിക്കുന്നു. ജനവാസ കേന്ദ്രങ്ങളിൽ വെടിക്കെട്ട് നടത്തുമ്പോൾ പാലിക്കേണ്ട അകലം, വെടിക്കോപ്പുകളുടെ അളവ്, സുരക്ഷാ ക്രമീകരണങ്ങൾ എന്നിവയിൽ ഇപ്പോഴും അവ്യക്തതകൾ നിലനിൽക്കുന്നു. ഓരോ ദുരന്തവും ഓരോ പാഠമാണെന്ന് പറയാറുണ്ടെങ്കിലും, മലയാളി ആ പാഠങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളാൻ മടിക്കുന്നു എന്നതാണ് വസ്തുത. പുറ്റിങ്ങൽ തന്ന മുറിവുകളിൽ നിന്ന് പാഠം ഉൾക്കൊണ്ടിരുന്നെങ്കിൽ തൃശൂരിലെ ദുരന്തം ഒഴിവാക്കാമായിരുന്നു. നിയമലംഘനങ്ങൾക്ക് നേരെ കണ്ണടയ്ക്കുന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥ സംവിധാനങ്ങളും ഇതിൽ കുറ്റക്കാരാണ്.

ഇനിയൊരു പുറ്റിങ്ങലോ തൃശൂരോ ഉണ്ടാകാതിരിക്കാൻ ആചാരങ്ങളിലെ അപകടകരമായ രീതികൾ പുനർചിന്തനം ചെയ്യേണ്ട സമയം അതിക്രമിച്ചിരിക്കുന്നു. വിനോദത്തിനും ആവേശത്തിനും വേണ്ടി മനുഷ്യജീവൻ ബലികൊടുക്കുന്ന പ്രവണത അവസാനിപ്പിക്കണം. വെടിക്കെട്ട് ദുരന്തങ്ങളിൽ ഇരയാകുന്നവർ ഭൂരിഭാഗവും സാധാരണക്കാരായ കാണികളാണ്. അവരുടെ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കാൻ സംഘാടകർക്കും ഭരണകൂടത്തിനും തുല്യ ഉത്തരവാദിത്തമുണ്ട്. പുറ്റിങ്ങലിലെ പത്താം വാർഷികത്തിൽ ആ ദുരന്തം ബാക്കിവെച്ച ചോദ്യങ്ങൾ ഇന്നും പ്രസക്തമാണ്. വിചാരണ വേഗത്തിലാക്കി കുറ്റവാളികളെ നിയമത്തിന് മുന്നിൽ കൊണ്ടുവരുന്നതിനൊപ്പം തന്നെ, ഭാവിയിൽ ഇത്തരം അപകടങ്ങൾ ഉണ്ടാകാതിരിക്കാനുള്ള കർശനമായ മുൻകരുതലുകൾ എടുക്കണം. വെടിക്കെട്ടുകൾ കരിമരുന്നിന്റെ പ്രകടനങ്ങൾ മാത്രമല്ല, അത് കണ്ണീരിന്റെയും മരണത്തിന്റെയും വിത്തുകൾ കൂടി പാകുന്നുണ്ടെന്ന തിരിച്ചറിവ് നമുക്കുണ്ടാകണം. പുറ്റിങ്ങൽ നിവാസികൾ ഇന്നും അനുഭവിക്കുന്ന ആ വേദന കേരളത്തിന്റെ കണ്ണുതുറപ്പിക്കേണ്ടതാണ്. നിയമപാലകരും ജനപ്രതിനിധികളും ഉത്സവ പ്രേമികളും ഒരുപോലെ ജാഗ്രത പുലർത്തിയാൽ മാത്രമേ ആകാശത്തെ വിസ്മയങ്ങൾ മരണമായി പെയ്തിറങ്ങുന്നത് തടയാൻ സാധിക്കൂ.