വാഷിങ്ടൺ: അമേരിക്ക–ഇറാൻ സമാധാന കരാറിന്റെ വിശദാംശങ്ങൾ പുറത്തുവിടുന്നതിൽ പാകിസ്താനും ഖത്തറും കാണിച്ച കാലതാമസത്തെ പരിഹസിച്ച് അമേരിക്കൻ വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ജെ.ഡി. വാൻസ്. പാകിസ്താനിൽ മാധ്യമസ്വാതന്ത്ര്യം പരിമിതമായതിനാലാണ് കരാറിന്റെ വിവരങ്ങൾ സമയബന്ധിതമായി പുറത്തുവിടാൻ സാധിക്കാതിരുന്നതെന്ന് അദ്ദേഹം വിമർശിച്ചു.
അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള സമാധാന കരാറിന് ഖത്തറിനും പാകിസ്താനും മധ്യസ്ഥത വഹിച്ചതായി അവകാശപ്പെട്ട സാഹചര്യത്തിലാണ് വാൻസിന്റെ പരാമർശം. ജൂൺ 15-ന് കരാർ പ്രഖ്യാപിച്ചെങ്കിലും ഔദ്യോഗിക രേഖകൾ രണ്ട് ദിവസത്തിന് ശേഷമാണ് പുറത്തുവന്നത്.
‘ഇന്ററസ്റ്റിംഗ് ടൈംസ് വിത്ത് റോസ് ദൗത്’ എന്ന പോഡ്കാസ്റ്റിൽ സംസാരിക്കവെ, അമേരിക്കയിൽ ഉള്ളതുപോലുള്ള ഭരണഘടനാപരമായ മാധ്യമസ്വാതന്ത്ര്യവും അഭിപ്രായസ്വാതന്ത്ര്യവും പാകിസ്താനിലോ ഖത്തറിലോ ഇല്ലെന്നായിരുന്നു വാൻസിന്റെ വിമർശനം. അമേരിക്കൻ ജനതയ്ക്ക് കരാറിന്റെ വിശദാംശങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കാനും വിലയിരുത്താനും കഴിയുമെന്ന വിശ്വാസം അവിടുത്തെ ഭരണകൂടങ്ങൾക്കില്ലെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
ഡെമോക്രാറ്റിക് പാർട്ടിയുടെ വിമർശനങ്ങൾ ഉയർന്നതിനെ തുടർന്ന് ബുധനാഴ്ചയാണ് കരാറിന്റെ പൂർണരൂപം പുറത്തുവിട്ടത്. ഇറാനെതിരായ ചില ഉപരോധങ്ങളിൽ ഇളവ് നൽകിയിട്ടുണ്ടാകാമെന്ന സംശയവും വിമർശകർ നേരത്തെ ഉന്നയിച്ചിരുന്നു.
വാൻസിന്റെ പരാമർശങ്ങൾ പാകിസ്താനിലെ മാധ്യമസ്വാതന്ത്ര്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആശങ്കകൾക്ക് കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം നൽകുന്നതായാണ് വിലയിരുത്തൽ. അന്താരാഷ്ട്ര മാധ്യമസ്വാതന്ത്ര്യ സൂചികകളിലും പാകിസ്താന്റെ സ്ഥാനം പിന്നാക്കമാണ്. മാധ്യമങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന നിയമപരമായ മാറ്റങ്ങളും സമീപകാലത്ത് രാജ്യത്ത് വിവാദമായിരുന്നു.
അതേസമയം, അമേരിക്ക–ഇറാൻ സമാധാന കരാർ സ്വന്തം നയതന്ത്ര വിജയമായി അവതരിപ്പിക്കാൻ പാകിസ്താൻ ശ്രമിച്ചിരുന്നു. കരാറുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഔദ്യോഗിക ചടങ്ങുകൾ സ്വിറ്റ്സർലൻഡിൽ നടക്കുമെന്ന പ്രഖ്യാപനവും പാകിസ്താൻ നടത്തിയിരുന്നു. എന്നാൽ പിന്നീട് അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപും ഇറാൻ പ്രസിഡന്റ് മസൂദ് പെസെഷ്കിയാനും ഡിജിറ്റൽ മാർഗത്തിലൂടെ കരാറിൽ ഒപ്പുവച്ചതോടെ പാകിസ്താന്റെ അവകാശവാദങ്ങൾ ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെട്ടു.
സ്വിറ്റ്സർലൻഡിൽ പ്രത്യേക ചടങ്ങ് ഉണ്ടാകില്ലെന്ന് ഇറാനും വ്യക്തമാക്കിയതോടെ പാകിസ്താൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഷെഹ്ബാസ് ഷെരീഫ് തന്റെ മുൻ പ്രഖ്യാപനത്തിൽ മാറ്റം വരുത്തി. ഇതോടെ അമേരിക്ക–ഇറാൻ ചർച്ചകളിൽ പാകിസ്താന്റെ യഥാർത്ഥ പങ്ക് എത്രത്തോളം ആയിരുന്നുവെന്ന ചർച്ചകൾക്കും തുടക്കമായി.
