പി.ടി. തോമസ് എന്ന പേര് കേരള രാഷ്ട്രീയ ചരിത്രത്തിൽ വെറുമൊരു ജനപ്രതിനിധിയുടേത് മാത്രമല്ല, മറിച്ച് വിട്ടുവീഴ്ചയില്ലാത്ത നിലപാടുകളുടെയും ആദർശശുദ്ധിയുള്ള പൊതുപ്രവർത്തനത്തിന്റെയും പര്യായമാണ്.
കേരള രാഷ്ട്രീയത്തിലെ സന്ധിയില്ലാത്ത പോരാട്ടങ്ങളുടെയും വിട്ടുവീഴ്ചയില്ലാത്ത നിലപാടുകളുടെയും അനശ്വരമായ അടയാളമാണ് പി.ടി. തോമസ്. ജനാധിപത്യത്തിന്റെ അന്തസത്തയെ വെറും വാക്കുകളിൽ ഒതുക്കാതെ, അത് സ്വന്തം ജീവിതത്തിലൂടെ പ്രാവർത്തികമാക്കിയ ഒരു അപൂർവ്വ വ്യക്തിത്വമായിരുന്നു അദ്ദേഹം. അധികാരത്തിന്റെ തിളക്കമുള്ള ഇടനാഴികളേക്കാൾ സത്യത്തിന്റെയും നീതിയുടെയും വെളിച്ചം തിരഞ്ഞെടുത്ത പി.ടി., ജനങ്ങളുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കാൻ വേണ്ടി ഏത് വേദിയിലും ആരുടെയും മുഖത്തുനോക്കി സത്യം വിളിച്ചുപറയാനുള്ള ആർജ്ജവം കാട്ടിയിരുന്നു. ജനകീയ പ്രശ്നങ്ങളിൽ ഇടപെടുന്നത് വെറുമൊരു രാഷ്ട്രീയ കടമയായിട്ടല്ല, മറിച്ച് തന്റെ ജീവിതദൗത്യമായിട്ടാണ് അദ്ദേഹം കണ്ടിരുന്നത്.
അഴിമതിയോടും അനീതിയോടും ഒത്തുതീർപ്പ് നടത്താത്ത അദ്ദേഹത്തിന്റെ നീതിബോധം പലപ്പോഴും ഭരണകൂടങ്ങളെപ്പോലും വിറപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ അദ്ദേഹം എടുത്ത നിലപാടുകൾ, പ്രത്യേകിച്ച് ഗാഡ്ഗിൽ റിപ്പോർട്ടുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അദ്ദേഹത്തിന്റെ ദീർഘവീക്ഷണം, കാലം തെളിയിച്ച സത്യങ്ങളായി ഇന്നും നമ്മുടെ മുന്നിലുണ്ട്. പ്രകൃതി ദുരന്തങ്ങൾ കേരളത്തെ വേട്ടയാടുമ്പോൾ പി.ടി. ഉയർത്തിയ മുന്നറിയിപ്പുകൾ എത്രത്തോളം ശരിയായിരുന്നു എന്ന് മലയാളി തിരിച്ചറിയുന്നു. വരുംതലമുറയ്ക്കായി പ്രകൃതിയെ കരുതിവെക്കണമെന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശാഠ്യം രാഷ്ട്രീയ ലാഭനഷ്ടങ്ങൾക്കും അപ്പുറത്തായിരുന്നു. രാഷ്ട്രീയത്തെ അധികാരത്തിലേക്കുള്ള ഒരു പടവായി കാണുന്ന പുതിയ കാലത്ത്, അതിനെ മനുഷ്യസേവനത്തിനുള്ള വിശുദ്ധമായ ഉപാധിയായി കണ്ടു എന്നതാണ് പി.ടിയെ വ്യത്യസ്തനാക്കുന്നത്.
അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രസംഗങ്ങളിലെ വാക്കുകൾക്ക് ചിലപ്പോൾ കടുപ്പമുണ്ടായിരുന്നേക്കാം, എന്നാൽ ആ വാക്കുകൾക്ക് പിന്നിൽ പാവപ്പെട്ടവനോടും ദുരിതമനുഭവിക്കുന്നവനോടും കരുണയുള്ള ഒരു ഹൃദയമുണ്ടായിരുന്നു. ആരെയും പ്രീതിപ്പെടുത്താൻ വേണ്ടി തന്റെ ആദർശങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം ഒരിക്കലും വെള്ളം ചേർത്തില്ല. എതിരാളികളെപ്പോലും സ്നേഹത്തോടും ബഹുമാനത്തോടും കൂടെ കാണാൻ അറിഞ്ഞിരുന്ന ആ രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരം ഇന്ന് അന്യംനിന്നുപോകുന്ന ഒന്നാണ്. വിമർശനങ്ങളെ സഹിഷ്ണുതയോടെ നേരിടാനും അതേസമയം തന്നെ തന്റെ വിശ്വാസപ്രമാണങ്ങളിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കാനും അദ്ദേഹത്തിന് സാധിച്ചു. പി.ടി. തോമസ് എന്ന രാഷ്ട്രീയ നേതാവ് വിടവാങ്ങിയപ്പോൾ കേരളത്തിന് നഷ്ടമായത് വെറുമൊരു ജനപ്രതിനിധിയെ അല്ല, മറിച്ച് നേരിന്റെ രാഷ്ട്രീയത്തെ നയിച്ചിരുന്ന ഒരു കരുത്തനായ പടത്തലവനെയാണ്. വിദ്യാർത്ഥി രാഷ്ട്രീയത്തിലൂടെ കടന്നുവന്ന അദ്ദേഹം, ഇടുക്കിയുടെ മലനിരകൾ മുതൽ നിയമസഭയുടെ നടുത്തളം വരെ തന്റെ പോരാട്ടവീര്യം എത്തിച്ചു.
അദ്ദേഹം നമുക്ക് നൽകിയ ഏറ്റവും വലിയ സന്ദേശം ഭയമില്ലാതെ സത്യം പറയുക എന്നതാണ്. രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനം എന്നത് ആൾക്കൂട്ടത്തിന് പിന്നാലെ പോകലല്ല, മറിച്ച് ശരിയായ കാര്യങ്ങൾക്കു വേണ്ടി ജനങ്ങളെ നയിക്കലാണെന്ന് അദ്ദേഹം തന്റെ പ്രവർത്തികളിലൂടെ ബോധ്യപ്പെടുത്തി. മരണം അദ്ദേഹത്തെ നമ്മിൽ നിന്ന് കൊണ്ടുപോയെങ്കിലും, അദ്ദേഹം തെളിച്ച പാതയും ഉയർത്തിപ്പിടിച്ച മാനുഷിക മൂല്യങ്ങളും കേരളത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ മണ്ഡലത്തിൽ എന്നും ജ്വലിച്ചുനിൽക്കും. വികസനവും പരിസ്ഥിതിയും എങ്ങനെ ഒത്തുപോകണം എന്നതിനെക്കുറിച്ചും, ഒരു പൊതുപ്രവർത്തകൻ എങ്ങനെയായിരിക്കണം എന്നതിനെക്കുറിച്ചും പി.ടി. നൽകിയ പാഠങ്ങൾ വരുംതലമുറയ്ക്ക് എന്നും ഒരു പാഠപുസ്തകമായിരിക്കും. തന്റെ വിയോഗത്തിന് ശേഷവും എങ്ങനെ യാത്രയാക്കപ്പെടണം എന്നതിൽ പോലും അദ്ദേഹം പുലർത്തിയ ലളിതമായ ചിന്തകൾ വലിയൊരു രാഷ്ട്രീയ സന്ദേശമായിരുന്നു. ആ വലിയ മനുഷ്യന്റെ സ്മരണകൾക്ക് മുന്നിൽ പ്രണാമം അർപ്പിക്കുമ്പോൾ, അദ്ദേഹം സ്നേഹിച്ച ഈ നാടിനും ഇവിടുത്തെ മനുഷ്യർക്കും വേണ്ടി നിലകൊള്ളുമെന്ന് നമുക്ക് പ്രതിജ്ഞ ചെയ്യാം. പി.ടി. തോമസ് മരിക്കുന്നില്ല, അദ്ദേഹം നമ്മുടെ നീതിബോധത്തിലും പോരാട്ടവീര്യത്തിലും എന്നും ജീവിക്കും. വരുംകാല കേരളത്തിന് വഴികാട്ടാൻ ആ ദീപ്തമായ ഓർമ്മകൾ എന്നും കൂടെയുണ്ടാകും.
