ന്യൂഡൽഹി: പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ മൂന്ന് ദിവസത്തെ ഇൻഡൊനേഷ്യൻ സന്ദർശനത്തിനിടെ ബ്രഹ്മോസ് സൂപ്പർസോണിക് ക്രൂയിസ് മിസൈൽ വാങ്ങുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിർണായക ചർച്ചകൾ നടക്കും. ജൂലൈ 6ന് ആരംഭിക്കുന്ന സന്ദർശനം ഇന്ത്യ–ഇൻഡൊനേഷ്യ പ്രതിരോധ സഹകരണം കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്ന നീക്കമായി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.
പ്രതിരോധ വൃത്തങ്ങളെ ഉദ്ധരിച്ച് ‘ഇന്ത്യാ ടുഡേ’ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നതനുസരിച്ച്, മാർച്ചിൽ ഒപ്പുവെച്ച പ്രാഥമിക ധാരണയ്ക്ക് പിന്നാലെ കൂടുതൽ വിപുലമായ പ്രതിരോധ കരാറാണ് ഇപ്പോൾ ഇരുരാജ്യങ്ങളും ചർച്ച ചെയ്യുന്നത്. ബ്രഹ്മോസ് മിസൈൽ സംവിധാനങ്ങൾക്കൊപ്പം മൊബൈൽ ലോഞ്ചറുകൾ, നിരീക്ഷണ റഡാറുകൾ, സൈനിക പരിശീലനം, അറ്റകുറ്റപ്പണി, ദീർഘകാല സാങ്കേതിക പിന്തുണ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന സമഗ്ര പാക്കേജാണ് പരിഗണനയിലുള്ളത്.
കരാർ യാഥാർഥ്യമായാൽ ഫിലിപ്പീൻസിന് ശേഷം ബ്രഹ്മോസ് മിസൈലുകൾ വാങ്ങുന്ന രണ്ടാമത്തെ വിദേശരാജ്യമായി ഇൻഡൊനേഷ്യ മാറും. ഇതോടെ ഇന്തോ-പസഫിക് മേഖലയിലെ ഇന്ത്യയുടെ പ്രതിരോധ കയറ്റുമതി കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുമെന്നും പ്രതിരോധ നയതന്ത്രത്തിന് പുതിയ കരുത്ത് ലഭിക്കുമെന്നും വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.
ബ്രഹ്മോസ് മിസൈൽ ഇന്ത്യയുടെ പ്രതിരോധ ഗവേഷണ വികസന സംഘടനയായ ഡി.ആർ.ഡി.ഒയും റഷ്യയുടെ എൻ.പി.ഒ. മാഷിനോസ്ട്രോയേനിയയും ചേർന്ന് 1998-ൽ വികസിപ്പിച്ചെടുത്തതാണ്. ശബ്ദവേഗത്തിന്റെ പലമടങ്ങ് വേഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കാൻ കഴിയുന്ന ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ശക്തമായ സൂപ്പർസോണിക് ക്രൂയിസ് മിസൈലുകളിൽ ഒന്നായാണ് ബ്രഹ്മോസ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
2022-ൽ ഫിലിപ്പീൻസുമായി 375 മില്യൺ ഡോളറിന്റെ ബ്രഹ്മോസ് കരാറിൽ ഇന്ത്യ ഒപ്പുവെച്ചിരുന്നു. 2024-ൽ മിസൈലുകൾ കൈമാറിയതോടെയാണ് ബ്രഹ്മോസിന്റെ ആദ്യ വിദേശ കയറ്റുമതി യാഥാർഥ്യമായത്. അതിന് ശേഷം വിയറ്റ്നാം, ഇൻഡൊനേഷ്യ ഉൾപ്പെടെയുള്ള നിരവധി രാജ്യങ്ങളുമായി ഇന്ത്യ പ്രതിരോധ സഹകരണം വ്യാപിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ചർച്ചകൾ സജീവമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
ഇൻഡൊനേഷ്യയുമായുള്ള സാധ്യതാ കരാർ ഇന്ത്യയുടെ പ്രതിരോധ നിർമാണ മേഖലയ്ക്ക് വലിയ ഉത്തേജനം നൽകുന്നതിനൊപ്പം തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളുമായുള്ള തന്ത്രപ്രധാന ബന്ധവും കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്തുമെന്നാണ് പ്രതിരോധ വിദഗ്ധരുടെ വിലയിരുത്തൽ.
