സമാധാനപൂർണ്ണമായ അന്തരീക്ഷം നിലനിന്നിരുന്ന യൂറോപ്യൻ രാജ്യമായ സ്പെയിനിന്റെ ഭരണത്തിൻ കീഴിലുള്ള പ്രത്യേക പ്രദേശമായ സേവുട്ടയിലേക്ക് പെട്ടെന്നൊരു നാൾ അതിർത്തി പ്രദേശമായ മൊറോക്കോയിൽ നിന്ന് വെട്ടുകിളികളെപ്പോലെ മനുഷ്യർ ഇരച്ചെത്തുന്ന ദൃശ്യങ്ങളാണ് ഇപ്പോൾ ആഗോളതലത്തിൽ വലിയ ചർച്ചയായിരിക്കുന്നത്. നൂറോ ഇരുന്നൂറോ ആളുകളല്ല, മറിച്ച് അറുപതിനായിരത്തോളം വരുന്ന മൊറോക്കൻ നിവാസികളാണ് ബോട്ടുകളിലും നീന്തിയും അതിർത്തി അതിക്രമിച്ചു കടന്നും ഈ കൊച്ചു തീരദേശത്തേക്ക് ഒരേസമയം ഒഴുകിയെത്തിയത്. കേവലം ഒരു ദിവസം കൊണ്ട് അരലക്ഷത്തിലധികം ആളുകൾ കടന്നുവന്നത് ലോകത്തെയാകെ അമ്പരപ്പിച്ചിരിക്കുകയാണ്.

ഈ അപകടകരമായ അതിക്രമിച്ചു കടക്കലിനിടയിൽ ഏകദേശം 60-ഓളം പേർക്ക് ജീവൻ നഷ്ടപ്പെട്ടു. മരിച്ചവരിൽ ഭൂരിഭാഗവും ചെറുപ്പക്കാരായിരുന്നു. 15-നും 26-നും ഇടയിൽ പ്രായമുള്ള യുവാക്കളാണ് അതിർത്തി കടന്നെത്തിയവരിൽ ഏറെയും. ദിവസങ്ങളോളം സമുദ്രത്തിലൂടെ നീന്തിയും കിലോമീറ്ററുകളോളം കാൽനടയായി സഞ്ചരിച്ചും എത്തിയ ഈ മനുഷ്യരെല്ലാം കടുത്ത ശാരീരിക തളർച്ചയിലായിരുന്നു. ദിവസങ്ങളോളം ഭീതിയും അനിശ്ചിതത്വവും പടർത്തിയ ഈ കുടിയേറ്റ തരംഗത്തിന് അയവു വരുന്നുണ്ടെന്നാണ് ഏറ്റവും പുതിയ റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. എത്തിയവരിൽ ഭൂരിഭാഗം പേരും സ്വമേധയാ മൊറോക്കോയിലേക്ക് തന്നെ മടങ്ങിപ്പോയതായി സ്പാനിഷ് വിദേശകാര്യ മന്ത്രി ഹൊസെ മാനുവൽ അൽബാരെസ് വ്യക്തമാക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, പ്രദേശവാസികളുടെ കണ്ണിലെ ഭീതി ഇപ്പോഴും മാറിയിട്ടില്ല. യുദ്ധ മേഖലയായ ഗാസയിലും മറ്റും മനുഷ്യർ ജീവനും കൊണ്ട് രക്ഷപ്പെടുന്നത് നാം കണ്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, യാതൊരുവിധ യുദ്ധസാഹചര്യവുമില്ലാത്ത ഒരു പ്രദേശത്തേക്ക് ആയിരക്കണക്കിന് മനുഷ്യർ ആക്രോശിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു യുദ്ധം ജയിച്ച പ്രതീതിയിൽ ഇരച്ചുകയറുന്നത് ചരിത്രത്തിൽ തന്നെ അപൂർവ്വമായ കാഴ്ചയാണ്.

സേവുട്ടയുടെ ചരിത്രവും ചരിത്രപരമായ ഭാരതബന്ധവും

നൂറ്റാണ്ടുകൾ നീണ്ട സംഘർഷങ്ങളുടെയും യുദ്ധങ്ങളുടെയും പശ്ചാത്തലമുള്ള പ്രദേശമാണ് സേവുട്ട. ഇന്ത്യ-പാകിസ്ഥാൻ വിഭജന കാലത്ത്, പാകിസ്ഥാനിൽ നിൽക്കാൻ താല്പര്യമില്ലാതെ ഇന്ത്യയിലേക്ക് പലായനം ചെയ്ത സിന്ധി ഹിന്ദുക്കളിൽ ഒരു വിഭാഗം പിന്നീട് പരമ്പരാഗത കുടിയേറ്റ പാതകളിലൂടെ ആഫ്രിക്കൻ ഭൂഖണ്ഡത്തിലെത്തുകയും ഒടുവിൽ സേവുട്ടയിൽ സ്ഥിരതാമസമാക്കുകയുമായിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് ആധിപത്യം ഇവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നില്ലെങ്കിലും, വിഭജനത്തിനു മുൻപ് തന്നെ കച്ചവട ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ഭാരതീയർ ഈ പ്രദേശത്ത് എത്തിയിരുന്നു. സ്വന്തം നാട്ടിൽ നേരിട്ട രാഷ്ട്രീയവും മതപരവുമായ അരക്ഷിതാവസ്ഥയാണ് ഇവരെ ഇവിടേക്ക് നയിച്ചത്. അന്ന് ഇന്ത്യയിലെ അഭയാർത്ഥി ക്യാമ്പുകളിൽ ലഭിക്കുന്നതിനേക്കാൾ മെച്ചപ്പെട്ട ജീവിതം സമുദ്രങ്ങൾക്കപ്പുറമുള്ള ആഫ്രിക്കൻ മണ്ണിൽ കണ്ടെത്താമെന്ന പ്രതീക്ഷയാണ് സിന്ധ് പ്രവിശ്യയിൽ നിന്നുള്ള ഹിന്ദുക്കൾക്ക് കരുത്തായത്. എന്നാൽ, അന്ന് തങ്ങൾ കടന്നുവന്ന അതേ പാതയിലൂടെ ഇന്ന് അപരിചിതരായ ജനക്കൂട്ടം ഇരച്ചുകയറുമ്പോൾ, തങ്ങളുടെ ജീവിതസമ്പാദ്യം വീണ്ടും കൊള്ളയടിക്കപ്പെടുമോ എന്ന ആശങ്കയിലാണ് അവിടെയുള്ള പഴയ തലമുറയുടെ പിൻഗാമികൾ.

രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിന് ശേഷം സ്പെയിൻ സേവുട്ടയെ ഒരു നികുതിരഹിത മേഖലയായി (Tax-free zone) പ്രഖ്യാപിച്ചതാണ് പ്രദേശത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക വളർച്ചയിൽ നിർണ്ണായകമായത്. യൂറോപ്പിനും ആഫ്രിക്കയ്ക്കും ഇടയിലുള്ള പ്രമുഖ വാണിജ്യ കേന്ദ്രമായി ഈ പ്രദേശത്തെ വളർത്തിയെടുക്കുന്നതിൽ കുടിയേറിയെത്തിയ പഴയകാല ഇന്ത്യൻ സമൂഹം വലിയ പങ്ക് വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. ക്രിസ്ത്യാനികളും ജൂതരും മുസ്ലിങ്ങളും ഹിന്ദുക്കളും സൗഹാർദ്ദത്തോടെ ഒരുമിച്ച് ജീവിക്കുന്ന സേവുട്ടയിൽ പൂർണ്ണ സ്പാനിഷ് പൗരത്വം ലഭിക്കുന്നു എന്നത് തന്നെയാണ് ഇവിടേക്കുള്ള പ്രധാന ആകർഷണം.

ആഭ്യന്തരപ്രതിസന്ധിയും അടച്ചിടപ്പെട്ട ജീവിതങ്ങളും

നിയന്ത്രണാതീതമായ രീതിയിൽ കുടിയേറ്റക്കാർ എത്തിയതോടെ കടകളും വ്യാപാരി സമുച്ചയങ്ങളും അടച്ചിടാൻ പോലീസിന് നിർദ്ദേശം നൽകേണ്ടി വന്നു. പുറത്തിറങ്ങിയാൽ അക്രമം നേരിടേണ്ടി വരുമെന്ന ഭയത്താൽ പ്രദേശവാസികൾ വീടുകൾക്കുള്ളിൽ തന്നെ കഴിയുകയാണ്. അടച്ചിട്ട വീടുകളിൽ എത്രനാൾ കഴിയാനാകും എന്ന ചോദ്യം ഉയർന്നതോടെയാണ് സ്പെയിൻ സർക്കാരിന്റെ നേരിട്ടുള്ള സഹായം തേടി സേവുട്ടയിലെ പ്രാദേശിക ഭരണകൂടം രംഗത്തെത്തിയത്. അഞ്ചു വർഷം മുൻപും സമാനമായ രീതിയിൽ മൊറോക്കൻ കുടിയേറ്റക്കാർ എത്തിയപ്പോൾ ശക്തമായ പോലീസ് നടപടിയിലൂടെ പ്രതിരോധിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ ഇത്തവണ സ്പാനിഷ് പോലീസ് സംവിധാനം കേവലം കാഴ്ചക്കാരുടെ റോളിലായിരുന്നു എന്നാണ് പ്രാദേശിക ജനങ്ങളുടെ പ്രധാന ആരോപണം.

വടക്കൻ ആഫ്രിക്കൻ മുനമ്പിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ പ്രദേശം യൂറോപ്യൻ യൂണിയന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള ഇടമാണെന്നതാണ് ഇതിന്റെ രാഷ്ട്രീയ പ്രാധാന്യം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നത്. അതായത്, ഇവിടുത്തെ നിവാസികൾ യൂറോപ്യൻ ഭൂഖണ്ഡത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. കേവലം 85,000 മാത്രം ജനസംഖ്യയുള്ള തികച്ചും ചെറിയൊരു ഭൂവിഭാഗത്തിലേക്ക് അതിന് ആനുപാതികമായ വൻ ജനക്കൂട്ടം ഒറ്റയടിക്ക് എത്തിയതോടെ ക്രമസമാധാന നില പൂർണ്ണമായും തകർന്നു. കവർച്ച ഭയന്ന് കടകമ്പോളങ്ങൾ അടച്ചതോടെ പ്രദേശവാസികൾക്ക് ബ്രെഡും മുട്ടയും ഉൾപ്പെടെയുള്ള അവശ്യസാധനങ്ങൾ പോലും വാങ്ങാൻ കഴിയാത്ത സാഹചര്യമാണ് രൂപപ്പെട്ടത്. അറ്റ്‌ലാന്റിക് സമുദ്രവും മെഡിറ്ററേനിയൻ കടലും അതിരിടുന്ന ഈ മനോഹര തീരം അങ്ങനെ വീണ്ടും ലോകശ്രദ്ധയിലേക്ക് എത്തുകയാണ്.

യൂറോപ്യൻ യൂണിയനിലെ ഭിന്നതകളും ഭാവി ആശങ്കകളും

ആഫ്രിക്കൻ രാജ്യമായ മൊറോക്കോയിൽ നിന്ന് നടന്നെത്താവുന്ന ദൂരത്തിലുള്ള സേവുട്ടയിലേക്ക് തുടർച്ചയായി ഉണ്ടാകുന്ന ഈ അഭയാർത്ഥി പ്രവാഹം നിയന്ത്രിക്കുന്നതിൽ സ്പെയിൻ പരാജയപ്പെട്ടുവെന്നാണ് മറ്റ് യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളുടെ വിമർശനം. കുടിയേറ്റക്കാരോട് ഉദാരസമീപനം സ്വീകരിക്കുന്ന സ്പെയിനിന്റെ നയത്തോട് മറ്റ് അംഗരാജ്യങ്ങൾക്ക് യോജിപ്പില്ല. സേവുട്ട സ്പെയിൻ പ്രധാനഭൂവിഭാഗത്തിനുള്ളിൽ അല്ലെന്നതിനാൽ ഈ പ്രശ്നം മറ്റ് യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളെപ്പോലെ മാത്രമേ സ്പെയിനെയും ബാധിക്കൂ എന്നതാണ് അവരുടെ അയഞ്ഞ നിലപാടിന് കാരണം. എന്നാൽ, ഒരിക്കൽ സേവുട്ടയിൽ കാലുകുത്തിയാൽ പ്രത്യേക പരിശോധനകളില്ലാതെ ഷെങ്കൻ വിസ (Schengen Visa) സാധ്യതകൾ ഉപയോഗിച്ച് യൂറോപ്പിൽ എവിടെ വേണമെങ്കിലും എത്തിച്ചേരാനാകും. ഇതാണ് മറ്റ് യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളെ അസ്വസ്ഥമാക്കുന്നത്. സ്പെയിനിൽ നിന്നുള്ളവർക്ക് ഷെങ്കൻ വിസ നൽകുന്നതിൽ വിലക്ക് ഏർപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് ഇറ്റലി ഇതിനോടകം തന്നെ കർശന നിലപാട് സ്വീകരിച്ചു കഴിഞ്ഞു.

നാലുകോടി ജനങ്ങളുള്ള മുസ്ലിം ഭൂരിപക്ഷ രാജ്യമാണ് മൊറോക്കോ. നിലവിൽ തന്നെ അഭയാർത്ഥി പ്രവാഹം കൊണ്ടും അനധികൃത കുടിയേറ്റം കൊണ്ടും ശ്വാസം മുട്ടുകയാണ് യൂറോപ്പ്. അതിർത്തികൾ ദൃഢമായി സംരക്ഷിക്കാത്ത സ്പെയിനിന്റെ നിലപാട് അംഗീകരിക്കാനാകില്ലെന്ന് മറ്റ് യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. ആഫ്രിക്കൻ ഭൂഖണ്ഡത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നതിനാൽ റോഡ് മാർഗ്ഗവും കടൽതീരം വഴിയും എളുപ്പത്തിൽ സേവുട്ടയിലെത്താൻ കഴിയും. കത്തോലിക്കാ വിശ്വാസികൾക്ക് മുൻതൂക്കമുള്ള രാജ്യമാണ് സ്പെയിൻ. ഇപ്പോൾ എത്തിയ കുടിയേറ്റക്കാർ ‘സ്പെയിൻ വിജയിക്കട്ടെ’ എന്ന മുദ്രാവാക്യം മുഴക്കി താൽക്കാലിക ടെന്റുകളിൽ തമ്പടിക്കുന്നത്, ഇവർ തിരിച്ചുപോകാൻ ഉദ്ദേശിച്ചല്ല വന്നിരിക്കുന്നത് എന്ന ഭയം യൂറോപ്പിലാകെ പടർത്തിയിട്ടുണ്ട്.

അഭയം തേടിയെത്തുന്നവർ നാളെ പ്രദേശത്തിന്റെ ആധിപത്യം നേടിയെടുക്കുമോ എന്നതാണ് സേവുട്ട നിവാസികളുടെ പ്രധാന ആധി. കടൽ കടന്നും അതിർത്തി വഴിയും സേവുട്ടയിലും സമീപത്തെ അതിർത്തി പട്ടണമായ മെലീലയിലും എത്തുന്നവരെ ഉടനടി തിരിച്ചയക്കുന്നതിന് സ്പാനിഷ് സുപ്രീം കോടതി നൽകിയ ചില ഇളവുകളാണ് കുടിയേറ്റ പ്രവാഹം ശക്തമാകാൻ പ്രധാന കാരണം. മനുഷ്യക്കടത്ത് സംഘങ്ങൾ പണം വാങ്ങി ചെറുപ്പക്കാരെ അതിർത്തി കടക്കാൻ പ്രലോഭിപ്പിക്കുകയാണെന്നും സ്പെയിൻ ആരോപിക്കുന്നു. വേനൽക്കാലങ്ങളിൽ ഇത്തരം ശ്രമങ്ങൾ നടക്കാറുണ്ടെങ്കിലും, ഇത്തവണ സോഷ്യൽ മീഡിയ വഴി പ്രചരിച്ച വ്യാജ വാർത്തകളും സന്ദേശങ്ങളുമാണ് ആയിരക്കണക്കിന് യുവാക്കളെ അതിർത്തിയിലേക്ക് നയിച്ചത്.

അതിർത്തി സുരക്ഷയിൽ ചെറിയൊരു അയവുണ്ടായാൽ പോലും മുതലെടുക്കാൻ ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകളാണ് ഇപ്പോഴും മൊറോക്കൻ അതിർത്തികളിൽ കാത്തിരിക്കുന്നത്. ആഫ്രിക്കയിൽ നിന്ന് യൂറോപ്പിലേക്കുള്ള ‘പ്രവേശന കവാടം’ എന്നാണ് സേവുട്ട വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത്. വറുതി നിറഞ്ഞ ജീവിത സാഹചര്യങ്ങളിൽ നിന്ന് യൂറോപ്പിന്റെ സാമ്പത്തിക ഭദ്രതയിലേക്കുള്ള ആകർഷണം ആഫ്രിക്കൻ ജനതയെ എക്കാലത്തും ഇങ്ങോട്ട് നയിച്ചിട്ടുണ്ട്. യൂറോപ്പിലും സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധികൾ നിലനിൽക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും പട്ടിണിയില്ലാത്ത സാഹചര്യം തേടിയാണ് ഈ ഒഴുക്ക്. നിലവിൽ സേവുട്ടയിലെത്തിയ ജനക്കൂട്ടം ഭക്ഷണത്തിനും വെള്ളത്തിനുമായി നെട്ടോട്ടമോടുമ്പോൾ, സ്വന്തം നാട്ടിൽ ഭീതിയോടെ കഴിയേണ്ടി വരുന്ന പ്രദേശവാസികളുടെ അവസ്ഥ ഒരു വലിയ മുന്നറിയിപ്പാണ്. വരുംകാലങ്ങളിൽ ജനസംഖ്യാപരമായ മാറ്റങ്ങളിലൂടെ കുടിയേറ്റക്കാർ ഭൂരിപക്ഷമാകുന്ന ഒരു യൂറോപ്പിനെയാണോ ലോകം കാണാൻ പോകുന്നത് എന്ന ഗൗരവമേറിയ ചോദ്യമാണ് സേവുട്ട ഉയർത്തുന്നത്.