കേരളത്തിലെ സമീപകാല നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയ ഭൂപടത്തിൽ കോൺഗ്രസിന് നൽകിയ ആശ്വാസം ചെറുതല്ല. അഞ്ച് സംസ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് നടന്ന വാശിയേറിയ പോരാട്ടത്തിൽ കോൺഗ്രസിന് ഭരണം പിടിച്ചെടുക്കാൻ സാധിച്ച ഏക സംസ്ഥാനമായി കേരളം മാറിയതോടെ, ദേശീയ തലത്തിൽ പാർട്ടിയുടെ തിരിച്ചുവരവിന്റെ പ്രഭാവ കേന്ദ്രമായി ഈ തെക്കേ ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനം മാറി. എന്നാൽ വിജയത്തിന് പിന്നാലെ ഉയർന്നുവന്ന മുഖ്യമന്ത്രി പദത്തെ ചൊല്ലിയുള്ള തർക്കങ്ങൾ കോൺഗ്രസിന്റെ ആഭ്യന്തര ജനാധിപത്യത്തെയും ഗ്രൂപ്പ് സമവാക്യങ്ങളെയും വീണ്ടും ചർച്ചാവിഷയമാക്കിയിരിക്കുകയാണ്. ഈ അധികാര വടംവലി പാർട്ടിക്കുള്ളിലെ ആഭ്യന്തര കലഹമായി മാത്രമല്ല, ദേശീയ തലത്തിൽ ബിജെപിക്കും പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിക്കും കോൺഗ്രസിനെ പരിഹസിക്കാനുള്ള ആയുധമായും മാറി എന്നത് വസ്തുതയാണ്. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയത്തിന്റെ തിളക്കം നിലനിർത്തുന്നതിനേക്കാൾ പാർട്ടി നേതാക്കൾക്കിടയിലെ വ്യക്തിപരമായ താൽപ്പര്യങ്ങൾക്കാണ് മുൻഗണന നൽകുന്നതെന്ന പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ വിമർശനം ദേശീയ മാധ്യമങ്ങളിൽ വലിയ വാർത്തയായിരുന്നു.
മുഖ്യമന്ത്രി കസേരയിലേക്ക് മൂന്ന് പ്രമുഖ നേതാക്കളുടെ പേരുകളാണ് ഹൈക്കമാൻഡ് ഗൗരവമായി പരിഗണിച്ചത്. പ്രതിപക്ഷ നേതാവെന്ന നിലയിൽ കഴിഞ്ഞ അഞ്ച് വർഷം സഭയ്ക്കകത്തും പുറത്തും സർക്കാരിനെതിരെ ശക്തമായ പോരാട്ടം നയിച്ച വി.ഡി. സതീശൻ, ഹൈക്കമാൻഡുമായി അടുത്ത ബന്ധമുള്ള എ.ഐ.സി.സി ജനറൽ സെക്രട്ടറി കെ.സി. വേണുഗോപാൽ, പാർട്ടിയുടെ അനുഭവസമ്പത്തായ മുതിർന്ന നേതാവ് രമേശ് ചെന്നിത്തല എന്നിവരായിരുന്നു ഈ പട്ടികയിലെ മുൻനിരക്കാർ. ഇവരിൽ ഓരോരുത്തർക്കും അനുകൂലമായും പ്രതികൂലമായും നിരവധി ഘടകങ്ങൾ നിലനിന്നിരുന്നു. എന്നാൽ വി.ഡി. സതീശനെ മുഖ്യമന്ത്രി സ്ഥാനത്തേക്ക് ഉയർത്തിക്കാട്ടുമ്പോൾ കോൺഗ്രസിനെ കുഴക്കുന്നത് ബിജെപിയുടെ രാഷ്ട്രീയ തന്ത്രങ്ങളാണ്. സതീശൻ മുഖ്യമന്ത്രിയായാൽ അത് യുഡിഎഫിലെ കരുത്തരായ മുസ്ലിം ലീഗിന് കോൺഗ്രസ് കീഴടങ്ങിയതിന്റെ തെളിവായി ബിജെപി ചിത്രീകരിക്കുമെന്ന ഭയം ഹൈക്കമാൻഡിനുണ്ട്. കേരളത്തിലെ കോൺഗ്രസ് ഭരണത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്നത് മുസ്ലിം ലീഗാണെന്ന പ്രചാരണം ബിജെപി നേരത്തെ തന്നെ ഉത്തരേന്ത്യൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ ആയുധമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഇന്ത്യയെ വിഭജിക്കുന്നതിന് കാരണക്കാരായവരുടെ പിൻഗാമികളാണ് മുസ്ലിം ലീഗെന്നും അവരാണ് കേരളത്തിൽ കോൺഗ്രസിനെ നയിക്കുന്നതെന്നുമുള്ള വർഗീയ ചുവയുള്ള പ്രചാരണത്തിലൂടെ വോട്ട് ബാങ്ക് ഏകീകരിക്കാനാണ് ബിജെപി ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.
കേരളത്തിലെ രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യം ഉത്തരേന്ത്യയിൽ തങ്ങൾക്ക് അനുകൂലമായി തിരിക്കാൻ ബിജെപിക്ക് സാധിക്കുമെന്ന തിരിച്ചറിവ് കോൺഗ്രസ് കേന്ദ്ര നേതൃത്വത്തെ പ്രതിരോധത്തിലാക്കുന്നു. വി.ഡി. സതീശനെ പോലുള്ള ഒരു നേതാവിനെ തഴയുന്നത് കേരളത്തിലെ ഭരണത്തുടർച്ചയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ബുദ്ധിമുട്ടാണെങ്കിലും, ദേശീയ രാഷ്ട്രീയത്തിലെ പ്രതിച്ഛായ കൂടി കണക്കിലെടുക്കേണ്ടി വരുന്നു. മറുവശത്ത് കെ.സി. വേണുഗോപാലിനെ കേരളത്തിലേക്ക് മടക്കി അയക്കുന്നതിലൂടെ ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ പാർട്ടിയെ ശക്തിപ്പെടുത്താമെന്ന് ഹൈക്കമാൻഡ് കരുതുന്നുണ്ടെങ്കിലും കേരളത്തിലെ പ്രാദേശിക ഗ്രൂപ്പ് സമവാക്യങ്ങൾ അതിന് തടസ്സമാകാറുണ്ട്. രമേശ് ചെന്നിത്തലയുടെ കാര്യത്തിലാണെങ്കിൽ, അനുഭവസമ്പത്തും മുതിർന്ന നേതാക്കളുമായുള്ള ബന്ധവും അദ്ദേഹത്തിന് ഗുണകരമാണെങ്കിലും പുതുമുഖങ്ങൾക്ക് അവസരം നൽകണമെന്ന വാദം അദ്ദേഹത്തിന് വിനയാകുന്നു. ഈ മൂന്ന് നേതാക്കൾക്കിടയിലുള്ള ധാരണയില്ലായ്മയും ഗ്രൂപ്പ് വൈരവും ഭരണത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ തന്നെ പാർട്ടിയുടെ കെട്ടുറപ്പിനെ ബാധിക്കുമോ എന്ന ആശങ്ക അണികൾക്കിടയിലുണ്ട്.
ലീഗിന്റെ സ്വാധീനത്തെ കുറിച്ചുള്ള ബിജെപി പ്രചാരണത്തെ പ്രതിരോധിക്കുക എന്നത് കോൺഗ്രസിനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം വലിയ വെല്ലുവിളിയാണ്. കേരളത്തിൽ മുസ്ലിം ലീഗ് ഒരു മതേതര ജനാധിപത്യ പാർട്ടിയാണെന്ന് കോൺഗ്രസ് അവകാശപ്പെടുമ്പോഴും, ഉത്തരേന്ത്യയിലെ ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ ‘മുസ്ലിം ലീഗ്’ എന്ന പേര് ഉയർത്തുന്ന ചരിത്രപരമായ വികാരങ്ങൾ വോട്ടായി മാറ്റാനാണ് സംഘപരിവാർ ശ്രമിക്കുന്നത്. ഇത് കോൺഗ്രസിന്റെ മൃദുഹിന്ദുത്വ നിലപാടുകളെയും മതേതര നിലപാടുകളെയും ഒരുപോലെ പരീക്ഷിക്കുന്ന സാഹചര്യമാണ് സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നത്. മുഖ്യമന്ത്രി സ്ഥാനത്തെ ചൊല്ലിയുള്ള തർക്കം നീണ്ടുപോകുന്നത് ഭരണപരമായ സ്തംഭനത്തിന് കാരണമാകുമെന്ന് മാത്രമല്ല, ലഭിച്ച അധികാരം ശരിയായി വിനിയോഗിക്കാൻ കോൺഗ്രസിന് സാധിക്കുന്നില്ലെന്ന ധാരണ പൊതുസമൂഹത്തിൽ പടർത്തുകയും ചെയ്യും. പ്രധാനമന്ത്രി മോദിയെ പോലുള്ള ഒരു നേതാവ് കേരളത്തിലെ ആഭ്യന്തര കാര്യങ്ങളിൽ ഇത്രയധികം താൽപ്പര്യം കാണിക്കുന്നത് കോൺഗ്രസിനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം വരാനിരിക്കുന്ന പൊതുതിരഞ്ഞെടുപ്പിലെ വെല്ലുവിളിയുടെ സൂചനയാണ്. കേരളത്തിലെ ഭരണം കോൺഗ്രസിന് ഒരു മാതൃകയാക്കി മാറ്റാൻ കഴിഞ്ഞില്ലെങ്കിൽ അത് പാർട്ടിക്ക് ദേശീയ തലത്തിൽ വലിയ തിരിച്ചടിയാകും. അതിനാൽ തന്നെ വ്യക്തിപരമായ താൽപ്പര്യങ്ങൾ മാറ്റിവെച്ച് ഒരു കൂട്ടായ നേതൃത്വത്തെ കെട്ടിപ്പടുക്കുക എന്നതാണ് ഹൈക്കമാൻഡിന് മുന്നിലുള്ള ഏക പോംവഴി. ബിജെപിയുടെ വർഗീയ പ്രചാരണങ്ങളെ രാഷ്ട്രീയമായി എങ്ങനെ നേരിടും എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കും .
കേരളത്തിലെ പുതിയ കോൺഗ്രസ് സർക്കാരിന്റെ ഭാവി. നേതാക്കൾ തമ്മിലുള്ള ഐക്യം ഉറപ്പാക്കുന്നതിനൊപ്പം സഖ്യകക്ഷികളെ വിശ്വാസത്തിലെടുത്ത് മുന്നോട്ട് പോകേണ്ട ഉത്തരവാദിത്തം കേന്ദ്ര നേതൃത്വത്തിനുണ്ട്. അധികാരം നിലനിർത്തുന്നതിനേക്കാൾ അത് എങ്ങനെ വിനിയോഗിക്കുന്നു എന്നതിലാണ് കോൺഗ്രസിന്റെ രാഷ്ട്രീയ അതിജീവനം അടങ്ങിയിരിക്കുന്നത്. ഈ തർക്കങ്ങൾ പരിഹരിക്കപ്പെടാതിരുന്നാൽ അത് കേരളത്തിലെ വോട്ടർമാരോടുള്ള വഞ്ചനയായി മാറുമെന്ന കാര്യത്തിൽ സംശയമില്ല. നിലവിലെ രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യം കോൺഗ്രസിന് ഒരു പരീക്ഷണഘട്ടമാണ്. ബിജെപിയുടെ പ്രചാരണങ്ങളെ അതിജീവിച്ച് കേരളത്തിൽ സുസ്ഥിരമായ ഒരു ഭരണം കാഴ്ചവെക്കാൻ സാധിച്ചാൽ മാത്രമേ കോൺഗ്രസിന് ദേശീയ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ തങ്ങളുടെ പ്രസക്തി തെളിയിക്കാൻ സാധിക്കൂ. അതല്ലാത്ത പക്ഷം കേരളത്തിലെ വിജയം വെറും താത്കാലികമായ ഒരു ആശ്വാസം മാത്രമായി അവശേഷിക്കും. നേതാക്കളുടെ പേരിൽ നടക്കുന്ന ചർച്ചകൾക്ക് അപ്പുറം കേരളത്തിന്റെ വികസനവും രാഷ്ട്രീയ സ്ഥിരതയും ലക്ഷ്യം വെച്ചുള്ള തീരുമാനങ്ങളാണ് ഇനിയുണ്ടാകേണ്ടത്. ഹൈക്കമാൻഡ് എടുക്കുന്ന ഓരോ തീരുമാനവും ബിജെപിയുടെ വിമർശനങ്ങൾക്കുള്ള മറുപടി കൂടിയായിരിക്കണം. രാഷ്ട്രീയമായി ഏറെ പ്രാധാന്യമുള്ള കേരളത്തിൽ കോൺഗ്രസ് പരാജയപ്പെട്ടാൽ അത് രാജ്യത്തെ മതേതര ചേരിക്ക് തന്നെ വലിയ ആഘാതമായിരിക്കും. അതുകൊണ്ട് തന്നെ മുഖ്യമന്ത്രി സ്ഥാനത്തെ ചൊല്ലിയുള്ള തർക്കം എത്രയും വേഗം അവസാനിപ്പിച്ച് ഭരണത്തിലേക്ക് കടക്കുക എന്നതാണ് പാർട്ടിയുടെ അടിയന്തര കടമ.






