വാഷിങ്ടൺ: അമേരിക്കയും ഇറാൻവും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷം കൂടുതൽ രൂക്ഷമായി. ഇറാന്റെ പ്രധാന വരുമാനമായ എണ്ണ കയറ്റുമതി ലക്ഷ്യമിട്ട് ചൈനയിലെ വൻകിട റിഫൈനറികളും കപ്പലുകളും നേരിട്ട് ബാധിക്കുന്ന കടുത്ത സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങൾ അമേരിക്ക പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഹുർമുസ് കടലിടുക്ക് മേഖലയിലെ നാവിക നിയന്ത്രണങ്ങൾക്ക് പിന്നാലെയാണ് പുതിയ നടപടി.
ഇറാനിലേക്ക് സാമ്പത്തിക സമ്മർദം വർധിപ്പിക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി, ഇറാന്റെ എണ്ണ കയറ്റുമതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചൈനയിലെ പ്രധാന റിഫൈനറികൾക്കും ഏകദേശം 40 കപ്പലുകൾക്കും എതിരെ ഉപരോധം ഏർപ്പെടുത്തിയതായി അമേരിക്കൻ ട്രഷറി അറിയിച്ചു. ഇറാന്റെ സൈന്യത്തിന് ലഭിക്കുന്ന വരുമാനം തടയുകയാണ് ഈ നീക്കത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം.
ചൈനയിലെ ഡാലിയൻ തുറമുഖത്തുള്ള ഹെംഗ്ലി പെട്രോകെമിക്കൽ (Hengli Petrochemical) പ്രധാനമായും ലക്ഷ്യമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ദിവസേന ലക്ഷക്കണക്കിന് ബാരൽ ക്രൂഡ് ഓയിൽ സംസ്കരിക്കുന്ന ഈ സ്ഥാപനം ഇറാനിൽ നിന്നുള്ള എണ്ണ ഉപയോഗിക്കുന്നതായി കണ്ടെത്തിയെന്നാണ് റിപ്പോർട്ട്. ഇറാന്റെ എണ്ണ കടത്തലിൽ പങ്കാളികളായ ടാങ്കറുകളും ഷിപ്പിംഗ് കമ്പനികളും കരിമ്പട്ടികയിൽപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
ഇറാനുമായി ഇടപാട് നടത്തുന്ന വിദേശ ബാങ്കുകൾക്കും സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും അമേരിക്കൻ സാമ്പത്തിക സംവിധാനത്തിൽ നിന്ന് വിലക്ക് ഏർപ്പെടുത്തുമെന്ന് മുന്നറിയിപ്പുണ്ട്. ഇറാന്റെ എണ്ണയുടെ ഭൂരിഭാഗവും വാങ്ങുന്നത് ചൈനയായതിനാൽ ഈ നടപടികൾക്ക് വലിയ സാമ്പത്തിക പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ഉണ്ടാകാമെന്ന് വിലയിരുത്തുന്നു.
സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങൾക്ക് പുറമെ ഹുർമുസ് കടലിടുക്കിൽ അമേരിക്കൻ നാവിക സാന്നിധ്യം ശക്തമാക്കിയതോടെ ആഗോള എണ്ണ വിപണിയിൽ അനിശ്ചിതത്വം വർധിച്ചു. ഇത് ഇന്ധനവില ഉയരുന്നതിനും കാരണമായി.
അതേസമയം, അമേരിക്കയുടെ നടപടി അന്താരാഷ്ട്ര വ്യാപാര നിയമങ്ങൾ ലംഘിക്കുന്നതാണെന്ന് ചൈന വിമർശിച്ചു. ഉപരോധങ്ങൾ നീക്കാതെ ചർച്ചകൾക്ക് തയ്യാറല്ലെന്ന നിലപാടിലാണ് ഇറാൻ. പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സംഘർഷാവസ്ഥ തുടർന്നാൽ ആഗോള ഊർജ്ജ പ്രതിസന്ധി കൂടുതൽ രൂക്ഷമാകാനാണ് സാധ്യത.
