ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയത്തിലെ നിർണ്ണായകമായ ഒരു തിരിവിലേക്ക് വിരൽ ചൂണ്ടിക്കൊണ്ട് ‘ഒരു രാജ്യം ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പ്’ പദ്ധതിയുടെ വേഗത വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ നാഷണൽ ഡെമോക്രാറ്റിക് അലയൻസ് (എൻ.ഡി.എ) നീക്കങ്ങൾ ശക്തമാക്കുകയാണ്. രാജ്യത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ, ഭരണരംഗങ്ങളിൽ വലിയ മാറ്റങ്ങൾക്ക് വഴിവെച്ചേക്കാവുന്ന ഈ നീക്കം രാഷ്ട്രീയ വൃത്തങ്ങളിൽ വലിയ ചർച്ചകൾക്കാണ് വഴിതുറന്നിരിക്കുന്നത്. പാർലമെന്റിന്റെ സംയുക്ത സമിതി (ജെ.പി.സി) ലോക്സഭാ, നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ഒന്നിച്ചുനടത്തുന്നതിനാവശ്യമായ ഭരണഘടനാ ഭേദഗതി ബില്ലുകൾ വിശദമായി പരിശോധിച്ചു വരികയാണ്. 2034-ഓടെ നടപ്പാക്കാൻ മുൻപ് ലക്ഷ്യമിട്ടിരുന്ന ആദ്യ ഘട്ട സംയുക്ത തിരഞ്ഞെടുപ്പ് 2029-ലേക്ക് മുന്നോട്ടുവെക്കാനാണ് ബി.ജെ.പി ഇപ്പോൾ ആലോചിക്കുന്നത്. ബില്ല് പാർലമെന്റിൽ പാസ്സായില്ലെങ്കിൽ നടപ്പാക്കാനായി വ്യക്തമായ ഒരു ‘പ്ലാൻ ബി’യും ബി.ജെ.പിയുടെ പക്കലുണ്ട്; സ്വന്തം നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള സംസ്ഥാന സർക്കാരുകളെ മുൻനിർത്തിയുള്ള തന്ത്രമാണിത്.
എൻ.ഡി.എയ്ക്ക് വ്യക്തമായ ഭൂരിപക്ഷമുള്ള 22 സംസ്ഥാനങ്ങളിലും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളിലും ഒരേസമയം തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടത്താനുള്ള സാധ്യതകളാണ് ബി.ജെ.പി പ്രധാനമായും പരിശോധിക്കുന്നത്. ഇതിനായി കാലാവധി പൂർത്തിയാകാൻ ബാക്കിയുള്ള നിയമസഭകൾ സമയത്തിനു മുൻപേ പിരിച്ചുവിട്ട് പൊതുതിരഞ്ഞെടുപ്പിനൊപ്പം വോട്ടെടുപ്പ് നടത്തേണ്ടി വരും. നിലവിൽ ഈ 22 സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നാലെണ്ണത്തിൽ ലോക്സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിനൊപ്പമാണ് നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പും നടക്കാറുള്ളത്. ആന്ധ്രാപ്രദേശ്, അരുണാചൽ പ്രദേശ്, സിക്കിം, ഒഡീഷ എന്നിവയാണ് ഈ നാല് എൻ.ഡി.എ ഭരണ സംസ്ഥാനങ്ങൾ. ബാക്കിയുള്ളവയിലെ ഭരണ കാലാവധി ക്രമീകരിക്കാനാണ് പുതിയ പദ്ധതിയിടുന്നത്. തങ്ങളുടെ ചിരകാല സ്വപ്നം യാഥാർത്ഥ്യമാക്കാൻ രാഷ്ട്രീയമായ ഏതൊരു റിസ്കും ഏറ്റെടുക്കാൻ ബി.ജെ.പി തയ്യാറായേക്കുമെന്നാണ് സൂചനകൾ.
ഭരണഘടനയുടെ ആർട്ടിക്കിൾ 174 (2)(ബി) പ്രകാരം ക്യാബിനറ്റിന്റെ ശുപാർശ ലഭിച്ചാൽ സംസ്ഥാന നിയമസഭകൾ പിരിച്ചുവിടാൻ ഗവർണർമാർക്ക് ഭരണഘടനാപരമായ അധികാരമുണ്ട്. ഇങ്ങനെ സഭ പിരിച്ചുവിട്ടാൽ ജനപ്രാതിനിധ്യ നിയമം അനുസരിച്ച് ആറ് മാസത്തിനകം പുതിയ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടത്തേണ്ടതുണ്ട്. 2029 ജനുവരിയോടെ ഇത്തരം സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ നിയമസഭകൾ പിരിച്ചുവിട്ട് പൊതുതിരഞ്ഞെടുപ്പിനൊപ്പം വോട്ടെടുപ്പ് നടത്താനാണ് പദ്ധതി തയ്യാറാകുന്നത്. ഈ നീക്കം യാഥാർത്ഥ്യമായാൽ ഉത്തർപ്രദേശ്, ഗുജറാത്ത്, ഉത്തരാഖണ്ഡ് തുടങ്ങിയ ചില സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ ഭരണസമിതികളുടെ കാലാവധി മൂന്ന് വർഷത്തോളവും, മറ്റ് ചില സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നാല് വർഷത്തോളവും വെട്ടിച്ചുരുക്കപ്പെടും. ഡൽഹിയിൽ പുതിയ ഭരണസമിതിക്ക് ഒരു വർഷത്തെ കാലാവധിയാണ് കുറയുക. അതേസമയം, ഡൽഹി, ഉത്തരാഖണ്ഡ്, ഗോവ, ഹരിയാന തുടങ്ങിയ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ ദേശീയ താല്പര്യം മുൻനിർത്തി ഇത്തരം ഭേദഗതികളോട് സഹകരിക്കാൻ സന്നദ്ധത അറിയിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2029-ലെ ലോക്സഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുൻപ്, അടുത്ത രണ്ട് വർഷത്തിനുള്ളിൽ എൻ.ഡി.എ ഭരിക്കുന്ന 22 സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ 11 എണ്ണത്തിലും നിയമസഭ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് നടക്കാനിരിക്കുകയാണ്.
മറുഭാഗത്ത്, പ്രതിപക്ഷ കക്ഷികൾ ഈ നീക്കത്തിനെതിരെ അങ്ങേയറ്റം ശക്തമായ നിലപാടാണ് സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. കോൺഗ്രസ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രമുഖ പ്രതിപക്ഷ പാർട്ടികൾ ‘ഒരു രാജ്യം ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പ്’ എന്ന ആശയത്തെ ജനാധിപത്യവിരുദ്ധവും ഭരണഘടനാ തത്വങ്ങൾക്ക് വിരുദ്ധവുമാണെന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ച് കടുത്ത എതിർപ്പ് ഉയർത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഈ വിഷയം പഠിക്കുന്ന ജെ.പി.സി വരും മാസങ്ങളിൽ തങ്ങളുടെ അന്തിമ റിപ്പോർട്ട് സമർപ്പിക്കുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്. അതേസമയം, കേന്ദ്ര ഭരണകക്ഷിയായ ബി.ജെ.പി വരാനിരിക്കുന്ന നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾക്കായി പാർട്ടി തലത്തിലുള്ള തയ്യാറെടുപ്പുകൾ അതിവേഗം പൂർത്തിയാക്കുകയാണ്. പുതിയ ദേശീയ ഭാരവാഹികളുമായി പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി നടത്തിയ കൂടിക്കാഴ്ചയിൽ യുവാക്കളിലേക്ക് ഇറങ്ങിച്ചെല്ലാനും ‘ജെൻ സി’ (Gen Z) തലമുറയുമായി മികച്ച ആശയവിനിമയം ഉറപ്പാക്കാനും കൃത്യമായ നിർദ്ദേശം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ഇതിനൊപ്പം വന്ദേമാതരം വിഷയം സജീവ ചർച്ചയാക്കി പ്രതിപക്ഷത്തിനെതിരെ പ്രചാരണം ശക്തമാക്കാനും പാർട്ടി തീരുമാനിച്ചിട്ടുണ്ട്.
കേന്ദ്രത്തിനെതിരെ വിദ്യാർത്ഥി പ്രക്ഷോഭങ്ങളെ രാഹുൽ ഗാന്ധി പ്രധാന ആയുധമാക്കുമ്പോൾ, ചർച്ചകൾ വന്ദേമാതരത്തിൽ അധിഷ്ഠിതമാക്കി നിർത്തുവാൻ ബി.ജെ.പി ഉറപ്പിച്ചിരിക്കുകയാണ്. ഡൽഹിയിൽ നടന്ന ദേശീയ ഭാരവാഹികളുടെ യോഗത്തിൽ വന്ദേമാതര ആലാപന വിവാദത്തിൽ കോൺഗ്രസിനെതിരെ പ്രത്യേക പ്രമേയവും പാർട്ടി പാസാക്കിയിരുന്നു. വന്ദേമാതരത്തിന്റെ ആദ്യ രണ്ട് ചരണങ്ങൾ മാത്രം ആലപിച്ചാൽ മതിയെന്ന കോൺഗ്രസ് തീരുമാനം ചില ശക്തികളെ പ്രീണിപ്പിക്കാനാണെന്നാണ് ബി.ജെ.പിയുടെ ആരോപണം. ഇതിന്റെ പ്രാധാന്യം ജനങ്ങളിലേക്കും യുവാക്കളിലേക്കും എത്തിക്കാൻ രാജ്യവ്യാപക ബോധവൽക്കരണ പരിപാടികൾ സംഘടിപ്പിക്കുമെന്ന പ്രഖ്യാപനവും ഉണ്ടായിരുന്നു. അടുത്ത വർഷം വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നടക്കാനിരിക്കുന്ന തെരഞ്ഞെടുപ്പ് ഒരുക്കങ്ങളെക്കുറിച്ചും ഈ യോഗത്തിൽ സമഗ്രമായി ചർച്ച ചെയ്തു.
ഉത്തർപ്രദേശിലടക്കം വളരെ നേരത്തെ തന്നെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുടങ്ങാനാണ് പ്രധാനമന്ത്രി നൽകിയിരിക്കുന്ന നിർദ്ദേശം. പ്രതിപക്ഷത്തിന്റേത് നാട്ടിൽ അരാജകത്വം പടർത്താനുള്ള തന്ത്രമാണെന്ന പ്രചാരണം ബി.ജെ.പി ശക്തമാക്കും. ‘ജെൻ സി’ തലമുറയിലേക്ക് കൂടുതൽ അടുക്കാനുള്ള പ്രത്യേക പരിപാടികളുടെ ചുമതല സ്മൃതി ഇറാനി അടക്കമുള്ള നേതാക്കൾക്ക് നൽകിയിട്ടുണ്ട്. സെപ്റ്റംബർ 17 മുതൽ ഒക്ടോബർ 2 വരെ രാജ്യവ്യാപകമായി സേവന കാമ്പയിനും സംഘടിപ്പിക്കും. ശുചിത്വ പ്രവർത്തനങ്ങൾ, രക്തദാന ക്യാമ്പുകൾ, ആരോഗ്യ ക്യാമ്പുകൾ തുടങ്ങിയവ ഉൾപ്പെടുന്ന ഈ കാമ്പയിനൊപ്പം നരേന്ദ്ര മോദി സർക്കാരിന്റെ ജനക്ഷേമ പദ്ധതികളും നേട്ടങ്ങളും ഉയർത്തിക്കാട്ടാനും തീരുമാനമായിട്ടുണ്ട്. ‘ജെൻ സി’ പ്രതിഷേധങ്ങൾക്ക് ശേഷമുള്ള രാഷ്ട്രീയ അന്തരീക്ഷം വലിയ വെല്ലുവിളികൾ ഉയർത്തുന്നുണ്ടെന്ന് ബോധ്യപ്പെട്ടതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് ബി.ജെ.പി നേതൃത്വം ഇത്തരം നിർണ്ണായക തിരുമാനങ്ങളിലേക്ക് കടന്നിരിക്കുന്നത്.
ഒരുവശത്ത് വലിയ ഭരണഘടനാ ഭേദഗതികളും സങ്കീർണ്ണമായ രാഷ്ട്രീയ നീക്കങ്ങളും, മറുശ്രേണിയിൽ സംഘടനാപരമായ മാറ്റങ്ങളും പ്രചാരണ തന്ത്രങ്ങളുമായി കേന്ദ്ര ഭരണകൂടം മുന്നേറുമ്പോൾ, ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയം മാറ്റത്തിന്റെ പുതിയൊരു അധ്യായത്തിലേക്ക് കടക്കുകയാണ്. വരാനിരിക്കുന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളും ജെ.പി.സി റിപ്പോർട്ടും ഈ നീക്കങ്ങളുടെ ഭാവി നിർണ്ണയിക്കുന്നതിൽ നിർണ്ണായക പങ്കുവഹിക്കും. ഫെഡറൽ തത്വങ്ങളും ജനാധിപത്യ മൂല്യങ്ങളും സംരക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് ഈ വലിയ രാഷ്ട്രീയ മാറ്റം എങ്ങനെയെല്ലാം പ്രായോഗികമാക്കപ്പെടും എന്നത് വരുംദിവസങ്ങളിൽ രാജ്യം ഉറ്റുനോക്കുന്ന പ്രധാന വിഷയമായിരിക്കും.


