ന്യൂഡൽഹി: ഉപഭോക്താക്കളിൽ നിന്ന് വിവിധ സേവനങ്ങൾക്കായി ബാങ്കുകൾ ഈടാക്കുന്ന ഫീസ് നിരക്കുകൾ കുറയ്ക്കാൻ റിസർവ് ബാങ്ക് നിർദേശം നൽകിയതായി റിപ്പോർട്ടുകൾ. ഡെബിറ്റ് കാർഡ് ചാർജുകൾ, മിനിമം ബാലൻസ് പാലിക്കാതെ വന്നതിനുള്ള പിഴ, വായ്പാ തിരിച്ചടവിൽ വൈകിപ്പോയതിനു ഈടാക്കുന്ന ലേറ്റ് ഫീസ് എന്നിവയെയാണ് പ്രധാനമായും കുറക്കാൻ കേന്ദ്രബാങ്ക് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.
വിവിധ സേവനങ്ങൾക്ക് ബാങ്കുകൾ ഈടാക്കുന്ന വ്യത്യസ്ത നിരക്കുകൾ ഉൾപ്പെടെ ഉപഭോക്താക്കളെ ബാധിക്കുന്ന വിഷയങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധേയമായ ഇടപെടൽ ആവശ്യമാണ് എന്ന് റിസർവ് ബാങ്ക് വിശദീകരിച്ചു. സേവന ചാർജുകൾ കുറയ്ക്കുന്നത് ബാങ്കുകളുടെ വരുമാനത്തിൽ കുറവ് വരുത്താൻ ഇടയാക്കുമെങ്കിലും, ഉപഭോക്താക്കൾക്ക്, പ്രത്യേകിച്ച് കുറഞ്ഞ വരുമാനമുള്ളവർക്കാണ് ഇതിന്റെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ പ്രയോജനം.
ആർബിഐയുടെ പഠനത്തിൽ, ഇന്ത്യയിലെ വലിയ ജനസംഖ്യയുടെ വലിയൊരു വിഭാഗം നിലവിൽ ഈ ചാർജുകൾ മൂലം സാമ്പത്തികമായി പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കപ്പെടുന്നുണ്ടെന്ന് കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. അതേസമയം, ചാർജുകൾക്ക് കർശനമായ ഒരു പരമാവധി പരിധി റിസർവ് ബാങ്ക് നിശ്ചയിച്ചിട്ടില്ല. ബാങ്കുകൾക്ക് തങ്ങളുടേതായ വിധത്തിൽ തീരുമാനമെടുക്കാമെങ്കിലും, ഉപഭോക്തൃ ഹിതം മുൻനിരയിൽ വച്ച് കൂടുതൽ ഉത്തരവാദിത്തത്തോടെ ആണ് ഇടപെടേണ്ടതെന്ന് ആർബിഐ വ്യക്തമാക്കി.
റീട്ടെയിൽ, ചെറുകിട വ്യവസായ വായ്പകൾക്ക് സാധാരണയായി 0.5% മുതൽ 2.5% വരെ പ്രോസസിംഗ് ഫീസ് ഈടാക്കപ്പെടുന്നു. ചില ബാങ്കുകൾ ഭവന വായ്പക്കായി 25,000 രൂപ വരെ ഫീസ് നിശ്ചയിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2023-24 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിന്റെ ആദ്യ പാദത്തിൽ മാത്രം ബാങ്കുകൾ ഈടാക്കിയ ഫീസുകൾ വഴി 51,060 കോടി രൂപ വരുമാനം നേടുകയും ഇതിന് മുമ്പത്തെ വർഷവുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ 12% വർദ്ധനയുണ്ടാകുകയും ചെയ്തു. ഇതാണ് ആർബിഐയെ കൂടുതൽ കർശന നിലപാട് സ്വീകരിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചത്.
വ്യത്യസ്ത ബാങ്കുകൾ ഒരേ സേവനത്തിന് വ്യത്യസ്ത നിരക്കുകൾ ഈടാക്കുന്നത് ഉൾപ്പെടെ ഉപഭോക്തൃ സേവനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിരവധി പരാതികൾ ആർബിഐയുടെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. കഴിഞ്ഞ മാർച്ചിൽ ആർബിഐ ഗവർണർ സഞ്ജയ് മൽഹോത്രയും ഉപഭോക്തൃ സേവനത്തിലെ കുറവുകളെക്കുറിച്ച് കടുത്ത ആശങ്ക പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്നു. പരാതികൾക്കായി ബാങ്കുകളിലെ എം.ഡി., സിഇഒ തലത്തിൽ ആഴ്ചയിൽ കുറഞ്ഞത് ഒരു മണിക്കൂർ നീളമുള്ള സമയം മാറ്റിവെക്കണമെന്നും അദ്ദേഹം നിർദേശിച്ചിരുന്നു.
ഓംബുഡ്സ്മാൻ പദ്ധതിയിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന പരാതികളുടെ എണ്ണത്തിൽ കഴിഞ്ഞ രണ്ട് വർഷത്തിനിടെ ഏകദേശം 50% വർദ്ധനവ് രേഖപ്പെടുത്തി. 2023-24 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിൽ മാത്രം 9.34 ലക്ഷം പരാതികളാണ് ആർബിഐക്ക് ലഭിച്ചത്. ഇതിൽ 95 ഷെഡ്യൂൾഡ് കൊമേഴ്സ്യൽ ബാങ്കുകൾക്കാണ് ഉപഭോക്താക്കളിൽ നിന്ന് ഒരുകോടിയിലധികം പരാതികൾ ലഭിച്ചത്.
