തുടർഭരണം നേടി ചരിത്രം കുറിച്ച കേരളത്തിൽ, തുടർച്ചയായ മൂന്നാം ഭരണവും ലക്ഷ്യമിട്ടായിരുന്നു സിപിഐഎം നയിച്ച ഇടതുമുന്നണി 2026-ലെ നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പിനെ നേരിട്ടത്. വികസന നേട്ടങ്ങളും ക്ഷേമപദ്ധതികളും മുന്നോട്ടുവെച്ച് ആത്മവിശ്വാസത്തോടെയിറങ്ങിയ മുന്നണിക്ക് പക്ഷേ ജനവിധി അനുകൂലമായില്ല. അപ്രതീക്ഷിത തിരിച്ചടിയിൽ അധികാരം നഷ്ടമായതോടെ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് തോൽവിയുടെ കാരണങ്ങൾ കണ്ടെത്താനുള്ള ആത്മപരിശോധനയാണ് പാർട്ടിക്കുള്ളിൽ ആരംഭിച്ചത്.

സ്ഥാനാർഥി നിർണയം മുതൽ പാർട്ടി-സർക്കാർ ഏകോപനം, പ്രചാരണരീതി, ജനവികാരം തിരിച്ചറിയുന്നതിലെ വീഴ്ചകൾ തുടങ്ങി നിരവധി വിഷയങ്ങളാണ് ഇപ്പോൾ സിപിഐഎമ്മിന്റെ അവലോകന ചർച്ചകളിൽ ഇടംപിടിക്കുന്നത്. ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് മുൻ സ്പീക്കർ എ.എൻ. ഷംസീർ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് തോൽവിക്ക് കാരണമായ ഘടകങ്ങളെ തുറന്ന് സമ്മതിച്ചുകൊണ്ട് നടത്തിയ പ്രതികരണം വീണ്ടും രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചകൾക്ക് വഴിതെളിച്ചിരിക്കുന്നത്.

പയ്യന്നൂരിലും തളിപ്പറമ്പിലും സ്ഥാനാർഥി നിർണയം പ്രതീക്ഷിച്ച രീതിയിൽ നടന്നില്ലെന്നും, അത് തെരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലത്തെ പ്രതികൂലമായി ബാധിച്ചുവെന്നും ഷംസീർ പറഞ്ഞു. വിജയസാധ്യത, പ്രാദേശിക സാഹചര്യങ്ങൾ, ജനാഭിപ്രായം എന്നിവ കൃത്യമായി വിലയിരുത്തുന്നതിൽ പാർട്ടിക്ക് വീഴ്ച സംഭവിച്ചുവെന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിലയിരുത്തൽ. സ്ഥാനാർഥി നിർണയം തെരഞ്ഞെടുപ്പിന്റെ ഏറ്റവും നിർണായക ഘട്ടമാണെന്നും, അതിൽ സംഭവിക്കുന്ന ചെറിയ പിഴവുകൾ പോലും വലിയ രാഷ്ട്രീയ തിരിച്ചടികൾക്ക് വഴിവെക്കാമെന്ന സന്ദേശമാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്കുകളിൽ നിന്ന് വ്യക്തമാകുന്നത്.

എസ്എൻഡിപി യോഗം ജനറൽ സെക്രട്ടറി വെള്ളാപ്പള്ളി നടേശൻ ഉയർത്തിയ വിമർശനങ്ങളെ രാഷ്ട്രീയപരമായി ഫലപ്രദമായി പ്രതിരോധിക്കാൻ പാർട്ടിക്ക് കഴിഞ്ഞില്ലെന്നും ഷംസീർ തുറന്നുപറഞ്ഞു. അതോടൊപ്പം അയ്യപ്പ സംഗമം പോലുള്ള വിഷയങ്ങളിൽ സ്വീകരിച്ച സമീപനവും ജനങ്ങളിലേക്ക് വേണ്ട രീതിയിൽ എത്തിക്കാൻ പാർട്ടിക്ക് സാധിച്ചില്ലെന്നും അദ്ദേഹം വിലയിരുത്തി. തെരഞ്ഞെടുപ്പ് സമയത്ത് ഉയർന്ന സാമൂഹിക-രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചകളെ നേരിടുന്നതിൽ പാർട്ടിയുടെ പ്രചാരണ സംവിധാനത്തിന് കാര്യക്ഷമത കുറവുണ്ടായിരുന്നുവെന്ന വിമർശനവും അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്കുകളിൽ പ്രകടമായി.

ഇടതുമുന്നണി വലിയ വിജയപ്രതീക്ഷയോടെയാണ് തെരഞ്ഞെടുപ്പിനെ നേരിട്ടത്. തുടർഭരണത്തിന്റെ ആത്മവിശ്വാസവും വികസന പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ നേട്ടങ്ങളും മുൻനിർത്തിയായിരുന്നു പ്രചാരണം. എന്നാൽ ഫലം പുറത്തുവന്നപ്പോൾ പ്രതീക്ഷകൾക്ക് വിരുദ്ധമായ വിധിയാണ് ഉണ്ടായത്. ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് പാർട്ടിയുടെ എല്ലാ ഘടകങ്ങളിലും ആത്മപരിശോധന ശക്തമായത്. പ്രവർത്തകരിൽ നിന്നും പ്രാദേശിക നേതൃത്വത്തിൽ നിന്നുമടക്കം വ്യാപക വിമർശനങ്ങളാണ് ഉയർന്നത്. ആ വിമർശനങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് സിപിഐഎം കേന്ദ്ര കമ്മിറ്റി വിശദമായ അവലോകന റിപ്പോർട്ട് തയ്യാറാക്കിയത്.

റിപ്പോർട്ടിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനമായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നത് പാർട്ടി-സർക്കാർ ഏകോപനത്തിലെ പോരായ്മയാണ്. സർക്കാരിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പാർട്ടിക്ക് വേണ്ടത്ര ഇടപെടൽ ഉണ്ടായില്ലെന്നും, സർക്കാരിന്റെ നേട്ടങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയമായി ജനങ്ങളിലെത്തിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ലെന്നും റിപ്പോർട്ട് വിലയിരുത്തുന്നു. പാർട്ടിയും സർക്കാരും ഒരേ ദിശയിൽ പ്രവർത്തിക്കേണ്ട സാഹചര്യത്തിൽ ആശയവിനിമയത്തിലെ കുറവ് തിരിച്ചടിയായെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടിലെ കണ്ടെത്തൽ.

നേതാക്കളുടെ പൊതുപ്രതികരണങ്ങളിലും ജാഗ്രതക്കുറവുണ്ടായിരുന്നുവെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടിലെ മറ്റൊരു പ്രധാന നിരീക്ഷണം. ചില പ്രസ്താവനകൾ എതിരാളികൾക്ക് ആയുധമാകുകയും അനാവശ്യ വിവാദങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്തുവെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ. ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ നേതാക്കൾ അഹങ്കാരപരമായ സമീപനം സ്വീകരിക്കുന്നുവെന്ന ധാരണ ശക്തിപ്പെട്ടതായും റിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്നു. അതോടൊപ്പം അഴിമതി ആരോപണങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയമായി ഫലപ്രദമായി പ്രതിരോധിക്കാൻ പാർട്ടിക്ക് കഴിഞ്ഞില്ലെന്നും റിപ്പോർട്ട് ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.

ഭരണവിരുദ്ധ വികാരം പല മണ്ഡലങ്ങളിലും പ്രകടമായിരുന്നുവെന്നും അത് കൃത്യമായി തിരിച്ചറിയാനും പരിഹരിക്കാനും കഴിഞ്ഞില്ലെന്നും റിപ്പോർട്ടിൽ പരാമർശിക്കുന്നു. ജനങ്ങളുടെ ദൈനംദിന പ്രശ്നങ്ങളും സാമ്പത്തിക ബുദ്ധിമുട്ടുകളും കൂടുതൽ ശക്തമായി തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പ്രതിഫലിച്ചുവെന്നും, സർക്കാരിന്റെ വികസന നേട്ടങ്ങൾക്കപ്പുറം ജനങ്ങളുടെ അസംതൃപ്തി എതിരാളികൾ രാഷ്ട്രീയമായി പ്രയോജനപ്പെടുത്തിയെന്നുമാണ് റിപ്പോർട്ടിന്റെ വിലയിരുത്തൽ.

പിഎം ശ്രീ പദ്ധതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവാദങ്ങളും തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കാലത്ത് പാർട്ടിയെ പ്രതിരോധത്തിലാക്കിയ വിഷയങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നു. ഈ വിഷയത്തിൽ മുന്നണിയിലെ എല്ലാ ഘടകകക്ഷികളെയും വിശ്വാസത്തിലെടുക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ലെന്നും, ഏകോപനക്കുറവ് ചില സ്ഥലങ്ങളിൽ പ്രകടമായിരുന്നുവെന്നും റിപ്പോർട്ട് വിലയിരുത്തുന്നു. മുന്നണിയുടെ ഐക്യം പൊതുജനങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ ശക്തമായി അവതരിപ്പിക്കാൻ കഴിയാതിരുന്നതും തിരിച്ചടിയായെന്നാണ് കണ്ടെത്തൽ.

വോട്ടുശതമാനത്തിലെ ഇടിവും പാർട്ടിയെ ആശങ്കപ്പെടുത്തുന്ന ഘടകമാണ്. 2021ലെ നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ സിപിഐഎമ്മിന് ലഭിച്ച 25.38 ശതമാനം വോട്ട് 2026ൽ 21.77 ശതമാനമായി കുറഞ്ഞു. അതേസമയം കോൺഗ്രസ് 25.12 ശതമാനത്തിൽ നിന്ന് 28.79 ശതമാനമായി വോട്ട് വിഹിതം ഉയർത്തി. നാല് പതിറ്റാണ്ടിനിടയിലെ ഏറ്റവും വലിയ വോട്ട് ഇടിവുകളിൽ ഒന്നായിരുന്നു ഇത്. ഈ കണക്കുകൾ പാർട്ടിയുടെ പരമ്പരാഗത വോട്ടുബാങ്കിൽ പോലും ചോർച്ച ഉണ്ടാക്കിയിരുന്നു.

തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണകാലത്ത് യുഡിഎഫ് നടത്തിയ രാഷ്ട്രീയ പ്രചാരണം പാർട്ടിക്ക് തിരിച്ചടിയായി. പിണറായി വിജയനെയും സിപിഐഎമ്മിനെയും ലക്ഷ്യമിട്ട് വ്യാപകമായ പ്രചാരണം നടന്നുവെന്നും, ഇടതുമുന്നണിക്കെതിരെ വിവിധ രാഷ്ട്രീയ ശക്തികളെ ഒന്നിപ്പിക്കാൻ യുഡിഎഫിന് സാധിച്ചു. ജമാഅത്തെ ഇസ്ലാമിയും വെൽഫെയർ പാർട്ടിയും യുഡിഎഫിന് അനുകൂലമായി പ്രചാരണം നടത്തി, കോൺഗ്രസിന്റെ ദേശീയ നേതാക്കൾ പോലും സിപിഐഎംന്റെ രാഷ്ട്രീയ ധാർമ്മികതയെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന രീതിയിൽ പ്രചാരണം നടത്തി. അതേസമയം, ബിജെപിയും കോൺഗ്രസും പരസ്പരം സഹായിച്ചാണ് എൽഡിഎഫിനെ പരാജയപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിച്ചതെന്നും, ഇടതുപക്ഷത്തിന് ബിജെപിയുമായി രഹസ്യധാരണയുണ്ടെന്ന ആരോപണം വ്യാപകമായി പ്രചരിച്ചു.

എ.എൻ. ഷംസീറിന്റെ തുറന്ന സ്വയംവിമർശനവും കേന്ദ്ര കമ്മിറ്റി റിപ്പോർട്ടിലെ വിലയിരുത്തലുകളും ചേർത്തുവായിക്കുമ്പോൾ, തെരഞ്ഞെടുപ്പ് തോൽവിയെ വെറും രാഷ്ട്രീയ തിരിച്ചടിയായി മാത്രമല്ല, സംഘടനാപരമായും രാഷ്ട്രീയപരമായും പുനർവിചിന്തനം നടത്തേണ്ട നിർണായക ഘട്ടമായാണ് സിപിഐഎം കാണുന്നതെന്ന് വ്യക്തമാകുന്നു.

സ്ഥാനാർഥി നിർണയം മുതൽ പാർട്ടി-സർക്കാർ ഏകോപനം, ജനങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധം, രാഷ്ട്രീയ സന്ദേശങ്ങളുടെ കൈമാറ്റം, മുന്നണി ഐക്യം എന്നിവയിലെല്ലാം മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയാണ് ഈ ആത്മപരിശോധന മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നത്. ഈ വിലയിരുത്തലുകൾ ഭാവിയിൽ പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയ തന്ത്രങ്ങളിലും സംഘടനാ പ്രവർത്തനങ്ങളിലും എന്തെല്ലാം മാറ്റങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുമെന്നതാണ് ഇനി കേരള രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രം.