ഇസ്ലാമാബാദ്: പാകിസ്താനിൽ നടക്കാനിരുന്ന ഇറാൻ–അമേരിക്ക വെടിനിർത്തൽ ചർച്ചകളിൽ അനിശ്ചിതത്വം തുടരുന്നതിനിടെ, പാകിസ്താൻ കടുത്ത നയതന്ത്രവും സാമ്പത്തികവുമായ പ്രതിസന്ധി നേരിടുന്നതായി റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. താത്കാലിക വെടിനിർത്തലിന്റെ കാലാവധി അവസാനിക്കാനിരിക്കെ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിൽ സംഘർഷം വർധിക്കുന്നത് സ്ഥിതിഗതികൾ കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമാക്കുകയാണ്. ചർച്ചകളിൽ നിന്ന് ഇറാൻ പിന്മാറുന്നതോടെ പാകിസ്താന്റെ ഭൗമരാഷ്ട്രീയ പ്രാധാന്യം ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടുകയാണ്. ഏപ്രിൽ 22-നാണ് വെടിനിർത്തലിന്റെ കാലാവധി അവസാനിക്കുന്നത്.
നിലവിലെ സാഹചര്യത്തിൽ അമേരിക്കയുമായി ചർച്ചകൾക്ക് തയ്യാറല്ലെന്ന് ഇറാൻ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഇറാനെയും അമേരിക്കയെയും വീണ്ടും ചർച്ചാ മേശയിലേക്ക് കൊണ്ടുവരുന്നത് പാകിസ്താന്റെ ആവശ്യമായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്.
മുൻകാലങ്ങളിൽ ആഗോള സംഘർഷങ്ങൾ പാകിസ്താന്റെ സാമ്പത്തിക വളർച്ചയ്ക്ക് സഹായകമായിരുന്നു. 1979-ലെ സോവിയറ്റ്–അഫ്ഗാൻ യുദ്ധകാലത്തും 2001-ലെ അമേരിക്കൻ ആക്രമണങ്ങൾക്ക് ശേഷമുള്ള ഭീകരവിരുദ്ധ നടപടികളിലും പാകിസ്താൻ വലിയ തോതിൽ സാമ്പത്തിക സഹായവും കടാശ്വാസവും നേടി. 1980-കളിൽ മാത്രം 20 മുതൽ 27 ബില്യൺ ഡോളർ വരെ വിദേശസഹായം ലഭിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ ഇപ്പോൾ ആ സാഹചര്യം പൂർണ്ണമായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്.
ഇപ്പോൾ സാമ്പത്തിക തകർച്ചയുടെ വക്കിലാണ് പാകിസ്താൻ. ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ സംഘർഷം മൂലം മൂലധന ചോർച്ചയും വിദേശനാണ്യ ശേഖരത്തിലെ ഇടിവുമാണ് രാജ്യം നേരിടുന്നത്. 3.5 ബില്യൺ ഡോളർ കടം അടിയന്തരമായി തിരികെ നൽകണമെന്ന് യുഎഇ ആവശ്യപ്പെട്ടതും സമ്മർദ്ദം വർധിപ്പിച്ചു. നിലവിൽ ഏകദേശം 16 ബില്യൺ ഡോളർ ശേഖരമുള്ള രാജ്യത്ത് ഈ വർഷം മാത്രം 5.7 ബില്യൺ ഡോളറിന്റെ വിദേശനാണ്യ ചോർച്ചയാണ് ഉണ്ടായത്.
സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി മറികടക്കാൻ ഖത്തറും സൗദി അറേബ്യയും ചേർന്ന് 5 ബില്യൺ ഡോളർ സഹായം വാഗ്ദാനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ഇത് മാത്രം ദീർഘകാല പരിഹാരമാകില്ലെന്ന ആശങ്ക തുടരുന്നു.
പാകിസ്താന്റെ ഇന്ധന ഇറക്കുമതിയുടെ 80–85 ശതമാനവും ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് വഴിയാണ് നടക്കുന്നത്. അതിനാൽ ഈ മേഖലയിലെ ചെറിയ തടസ്സങ്ങൾ പോലും പണപ്പെരുപ്പം ഉയരാനും ഇറക്കുമതി ചെലവ് വർധിക്കാനും കാരണമാകുന്നു. ഒരിക്കൽ ഭൗമരാഷ്ട്രീയ നേട്ടമായി കണക്കാക്കിയിരുന്ന പാകിസ്താന്റെ സ്ഥാനം ഇപ്പോൾ വലിയ സാമ്പത്തിക ഭാരമായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്.
